Jak liczymy marżę: wzory, przykłady i ograniczenia
Każdy wynik kalkulatora marży krok po kroku: od kursu do prawdopodobieństwa, marży, zwrotu i kursu bez marży — z przykładami i źródłami.
To uzupełnienie strony kalkulator marży bukmacherskiej — tu znajdziesz wzory, przykłady i ograniczenia wyników.
Kalkulator zamienia każdy kurs dziesiętny na prawdopodobieństwo (1 podzielone przez kurs) i sumuje je dla wszystkich wyników jednego rynku. Gdyby kursy nie zawierały marży, suma wynosiłaby dokładnie 100%. Nadwyżkę ponad 100% pokazujemy jako marżę, a 100% podzielone przez sumę — jako teoretyczny zwrot.
Wzory w skrócie
- Prawdopodobieństwo w kursie: p = 1 / kurs.
- Suma S to suma wartości 1 / kurs dla wszystkich wyników jednego rynku.
- Marża = 100% × S − 100%; teoretyczny zwrot = 100% / S.
- Bez marży: prawdopodobieństwo = p / S, kurs = kurs × S (model proporcjonalny).
Wzory krok po kroku
Krok 1: dla każdego wyniku liczymy p = 1 / kurs. Kurs 2,10 daje 47,62%, kurs 3,40 — 29,41%, kurs 3,60 — 27,78%. Krok 2: sumujemy te wartości i otrzymujemy S = 104,81%. Krok 3: marża to S − 100%, czyli 4,81%.
Krok 4: teoretyczny zwrot to 100% / S, czyli 95,41%. Krok 5: prawdopodobieństwo bez marży to p / S, a kurs bez marży — kurs × S. Te dwie wielkości liczymy w modelu proporcjonalnym, opisanym niżej razem z jego ograniczeniami. Wyniki zaokrąglamy do dwóch miejsc po przecinku.
Przykład: rynek 1X2 na kursach 2,10, 3,40 i 3,60
Dla kursów 2,10 (1), 3,40 (X) i 3,60 (2) suma prawdopodobieństw wynosi 104,81%, marża — 4,81%, a teoretyczny zwrot — 95,41%. Po usunięciu marży prawdopodobieństwa wynoszą 45,43%, 28,06% i 26,50%, a kursy bez marży — 2,20, 3,56 i 3,77. Kursy w przykładzie są umowne i nie pochodzą od żadnej firmy.
Ten sam rachunek możesz powtórzyć w kalkulatorze marży — po wpisaniu tych trzech kursów zobaczysz identyczne wartości.
Dwie konwencje: 5,26% czy 5,00%?
Marżę można wyrazić na dwa sposoby. Pierwszy, używany w kalkulatorze, to nadwyżka sumy prawdopodobieństw ponad 100% (S − 1). Drugi to część wszystkich stawek, którą bukmacher zatrzymuje, gdy gracze obstawiają wyniki w proporcji do kursów (1 − 1/S). Dla kursów 1,90 i 1,90 pierwszy sposób daje 5,26%, a drugi 5,00%.
Obie liczby opisują te same kursy. Encyklopedyczny opis matematyki zakładów pokazuje to na przykładzie „księgi” o sumie 120%: nadwyżka wynosi 20%, a zysk bukmachera — 16⅔% obrotu. Porównując marże z różnych źródeł, trzeba więc sprawdzić, którą konwencję zastosowano.
Dlaczego podawane marże się różnią
W filmach i komentarzach o zakładach pojawiają się liczby takie jak 7–8% czy 15%. Bez informacji, jakiego rynku i meczu dotyczą, z jakiej daty pochodzą i jakim wzorem je policzono, nie da się ich porównać ani uznać za normę rynku. Marża na wynik meczu 1X2 bywa inna niż na rynkach z wieloma wynikami, a kursy jednego meczu zmieniają się w czasie.
Dlatego kalkulator nie podaje żadnej „typowej” marży, z którą należałoby porównywać wynik. Pokazuje marżę w kursach, które sam wpiszesz — z datą, którą znasz.
Ograniczenia modelu proporcjonalnego
Model proporcjonalny dzieli każde prawdopodobieństwo przez sumę S, czyli zakłada, że marża obciąża wyniki w tym samym stosunku. To najprostsza i najczęściej stosowana metoda, ale nie jedyna: istnieją też sposoby usuwania marży, które rozkładają ją na wyniki nierówno, na przykład mocniej obciążają wyniki mało prawdopodobne.
Przy kursach zbliżonych do siebie różnice między metodami są małe; rosną, gdy kursy bardzo się różnią, np. 1,20 i 5,00. Kursy bez marży z kalkulatora traktuj jako przybliżenie, a nie jako „prawdziwe” szanse wyniku.
Czego wzór nie obejmuje
Wzór dotyczy wyłącznie kursów. Nie uwzględnia podatku od gier 12% od stawki ani 10% podatku od wygranej powyżej 2280 zł — oba mechanizmy opisuje strona podatek od zakładów bukmacherskich. Nie mówi też nic o legalności bukmachera: to sprawdza się na liście legalnych bukmacherów MF.
Kalkulator obsługuje rynki z 2 lub 3 wynikami. Rynki z wieloma wynikami, jak zwycięzca turnieju czy dokładny wynik, liczy się tym samym wzorem dla wszystkich wyników naraz, ale w obecnej wersji kalkulatora nie są dostępne.
Źródła i data sprawdzenia
Sprawdzono: 10.10.2026. Wzór na prawdopodobieństwo w kursie, nadwyżkę „księgi” ponad 100% i przykład 120% opisuje hasło Mathematics of bookmaking. Uwagę, że prawdopodobieństwa wzięte wprost z kursów sumują się do więcej niż 1 i że istnieje kilka metod ich korygowania, zawiera opis pakietu R „implied” w serwisie R-bloggers. Przykłady przeliczyliśmy samodzielnie.
Numer telefonu zaufania 801 889 880 sprawdziliśmy na stronie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (kcpu.gov.pl), a adres listy legalnych bukmacherów — na stronie Ministerstwa Finansów w serwisie gov.pl.